Đầu tư kinh doanh bất động sản vốn là lĩnh vực nhạy cảm khi gắn với dòng vốn Nhà nước. Thế nhưng, trong bối cảnh yêu cầu thúc đẩy hiệu quả sử dụng vốn công ngày càng cao, câu chuyện có nên hay không mở rộng quyền đầu tư cho doanh nghiệp Nhà nước lại trở thành đề tài được quan tâm. Dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, sau khi được tiếp thu và chỉnh lý, đang cho thấy nhiều thay đổi đáng chú ý. Cùng daongoccorp.vn tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Trao quyền đầu tư bất động sản cho doanh nghiệp Nhà nước: Cởi trói từ chính sách
Sáng 13/5, Quốc hội đã chính thức nghe báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là không còn quy định hạn chế doanh nghiệp Nhà nước đầu tư kinh doanh bất động sản như những lo ngại trước đây.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang dần hồi phục và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, việc tạo điều kiện để doanh nghiệp có vốn Nhà nước tham gia là điều cần thiết. Đây không chỉ là bước đi thể hiện sự đổi mới trong tư duy quản lý, mà còn giúp tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có, đặc biệt là tài sản, đất đai và hạ tầng vốn thuộc sở hữu nhà nước.
Chính sách mở này sẽ giúp tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Nhà nước trong thị trường, nhất là ở các phân khúc như bất động sản công nghiệp, bất động sản thương mại, bất động sản dịch vụ, nơi đang có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.
Cải cách thủ tục hành chính để đẩy nhanh đầu tư bất động sản
Một trong những rào cản lớn nhất khiến doanh nghiệp Nhà nước gặp khó trong quá trình đầu tư, bao gồm cả đầu tư vào lĩnh vực bất động sản, chính là thủ tục hành chính rườm rà, nhiều tầng nấc.
Trong lần chỉnh lý dự thảo Luật này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đưa ra loạt điều chỉnh nhằm đơn giản hóa quy trình, tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp:
-
Cắt giảm 7 trong số 24 thủ tục hành chính, tương đương khoảng 30%.
-
Giảm 50% số thủ tục phải trình lên Thủ tướng Chính phủ, chuyển giao thẩm quyền cho cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc trao quyền tự quyết trực tiếp cho doanh nghiệp.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các doanh nghiệp đang có định hướng đầu tư vào bất động sản thương mại hoặc xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị, khi tiến trình phê duyệt được rút ngắn, giảm thiểu thời gian và chi phí không cần thiết.
Không chỉ đơn giản hóa thủ tục, Luật còn thúc đẩy xu hướng chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” – một cơ chế phù hợp với tinh thần tự chủ, trách nhiệm cao của các đơn vị sử dụng vốn Nhà nước.
Doanh nghiệp Nhà nước được đầu tư bất động sản theo các hình thức hợp pháp
Trước đây, nhiều ý kiến e ngại việc doanh nghiệp Nhà nước tham gia vào lĩnh vực bất động sản có thể tạo ra cạnh tranh không công bằng hoặc dễ dẫn đến sử dụng vốn sai mục đích. Tuy nhiên, quan điểm này đã không còn phù hợp trong bối cảnh hiện nay.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chính thức tiếp thu ý kiến và điều chỉnh theo hướng “không quy định hạn chế đầu tư” trong dự thảo Luật. Theo đó, doanh nghiệp Nhà nước có thể đầu tư theo các hình thức:
-
Đầu tư theo các quy định tại Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, và các luật chuyên ngành có liên quan.
-
Đầu tư mua sắm tài sản cố định phục vụ sản xuất kinh doanh.
-
Mua chứng khoán, hoặc các công cụ tài chính khác.
-
Quan trọng nhất, là được phép đầu tư và kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản, nếu hoạt động đó nằm trong khung pháp luật hiện hành.
Như vậy, doanh nghiệp Nhà nước hoàn toàn có thể phát triển dự án khu công nghiệp, nhà ở xã hội, trung tâm thương mại, hạ tầng logistics,… nếu thấy phù hợp với định hướng phát triển và đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn.
Tăng quyền tự chủ tài chính trong đầu tư bất động sản
Không chỉ được “mở cửa” về lĩnh vực đầu tư, các doanh nghiệp Nhà nước còn được trao thêm quyền tự quyết về tài chính, điều này có ý nghĩa rất lớn đối với các khoản đầu tư quy mô lớn như trong lĩnh vực bất động sản.
Theo dự thảo luật mới, Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty được quyền quyết định chính sách tiền lương, thù lao, tiền thưởng – bao gồm cả với người đại diện phần vốn Nhà nước và kiểm soát viên.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có quyền:
-
Chủ động phân phối lợi nhuận sau thuế, bao gồm lợi nhuận từ các dự án bất động sản.
-
Bù đắp các khoản lỗ của các năm trước.
-
Xử lý các chi phí đầu tư thất bại, đặc biệt là các dự án bất động sản có tính rủi ro cao hoặc mang tính đổi mới sáng tạo.
Phần lợi nhuận còn lại sau khi thực hiện các nghĩa vụ tài chính sẽ được trích lập quỹ hoặc nộp vào Ngân sách Nhà nước, đúng theo quy định.
Bất động sản và kỳ vọng từ chính sách đổi mới quản lý vốn Nhà nước
Với việc xóa bỏ rào cản trong đầu tư bất động sản, dự thảo Luật lần này được kỳ vọng sẽ là cú hích quan trọng để doanh nghiệp Nhà nước bứt phá trong các lĩnh vực tiềm năng – đặc biệt là bất động sản, nơi đòi hỏi nguồn lực lớn và chiến lược lâu dài.
Thị trường bất động sản công nghiệp, bất động sản dịch vụ, bất động sản đô thị thông minh đang ngày càng phát triển, mở ra cơ hội rất lớn. Nếu biết tận dụng chính sách mới và quản trị hiệu quả, các doanh nghiệp Nhà nước hoàn toàn có thể trở thành đầu tàu trong các lĩnh vực chiến lược này.
Không còn bị gò bó bởi những quy định lạc hậu, chính sách mới trao quyền nhiều hơn cho doanh nghiệp – đi kèm với đó là trách nhiệm giải trình cao hơn, minh bạch hơn. Đây là hướng đi phù hợp với bối cảnh hội nhập và đòi hỏi nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời đại mới.
